فـرمـت OGG یـک فرمـت بازمتن و آزاد است که در streaming و فشرده سازی فایلهای صوتی و ویدئویی بـکــار میرود. حتما همگی با فرمت MP3 که برای فشرده سازی فایلهای صوتی بـکــار میرود آشنــا هستید، OGG Vorbis جایگزینی آزاد و بازمتن برای این فرمت به شمار میرود. بسیاری از نرمافزارهای پخش کننده کنونی قـادرنــد تــا این فرمت را پخش کنند. OGG دارای سه سیستم فشرده سازی (Codec) مختلف میباشد:
- سیستم Vorbis برای فشرده سازی فایلهای صوتی
- سیستم Speex برای فشرده سازی صدای انسان [۱]
- سیستم Theora برای برای فشرده سازی ویدئو [۲]
در این مقاله ما به OGG Vorbis میپردازیم. اطلاعات کــامـل در باره OGG Vorbis را میتوانید در [۳] ببینید. کتابخانهها و ابزارهای مربوط به فرمت OGG Vorbis بطور پیش گزیده در سیستمعامل گنو/لینوکس موجود هستند.
استفاده از OGG Vorbis چه مزایایی دارد؟
با استفاده از OGG Vorbis قادر هستید تــا بطـــور کامل فرمت MP3 را کنار بگذارید. بـــرای طـرفداران نرمافـــزارهای آزاد و اصول آزادی نــــرمافزار استفاده از فرمتهای آزاد دارای اهمیت بالایی است. علاوه بر این موضوع، برخی دیگــر از مزایای استفاده از این فرمت عبارتند از:
- OGG Vorbis قادر است تا فایلها را بــا فشــردگی بیشتـری از MP3 ولی با همان کیفیت کد نماید. این فشردگی برای سایتهای ارائه کننده خدمات موسیقی باعث صرفه جویی فراوانی در هزینههای پهنای باند خواهد شد.
- سیستم استاندارد گذاشتن توضیح بر روی فایلها موسیقی بـاعث میشود تا براحتی بتوانید مشخصات خود را بر روی فایلهای موسیقی ذخیره نمایید.
- در صورتی که قصد داشته باشید تا موسیقی خود را بــا فـرمـت MP3 بــه فروش برسانید، باید درصدی از فروش را بابت حق ثبت شده فرمت MP3 به Fraunhofer (مالک فرمت MP3) بپردازید. با ارائه موسیقی با فرمت OGG Vorbis این هزینه را متحمل نخواهید شد.
- در صورتی کــه شمـا یـک تـوسعـه دهـنـده نرمافزار باشید، قادرید تا بـدون هزینههای Licence از فرمت OGG Vorbis در نرمافزارهای خود استفاده کنید. تعدادی از تـولیـد کـنندگان بزرگ بازی مانند EA Games، Epic Games و PopCap Games به استفاده از این فرمت روی آوردهاند. مجوز OGG Vorbis استفاده از آن را در نــرمافزارهای تـجاری و اختصاصی امکانپذیر میسازد.
- کیفیت صوتی فایلهای فشرده شده با OGG Vorbis در مقایسه با MP3 در سطح بهتری قـرار دارند. یک نمونه مقایسه را میتوانید در [۴] ببینید.
- با استفاده از سرویسدهنده Streaming موسوم به Icecast میتوانید فایلهای OGG را بــر روی شبــکه و بصورت زنده پخش نمایید. [۵]
مجوز OGG Vorbis
بسیاری از ابزارهای جـانـبـی مـورد استـفاده بــرای ایـجـاد یـا تـبـدیل بـه فـرمـت OGG Vorbis تـحت مجوز GNU/GPL ارائه میشوند. کتابخانههای Vorbis نیز تحت مجوزی سازگار با مجوز BSD ارائه میشوند.
تبدیل فایلهای MP3 به OGG
ابــزارهای متـعـددی بــرای تبــدیل فـایلهای MP3 به OGG وجود دارد که میتوانید تعدادی از آنها را در [۶] ببینید. نه تنها امکان تبدیل MP3 به OGG وجود دارد، شـمـا میتـوانـیـد هــر فــرمـت دیگری را نیز به این فرمت تبدیل نمایید. یکی از این فرمتها فرمت WAV میباشد. یکی از ابزارهای خوب در این زمینه کــه حـتـی قـادر بـا تبدیل آسان دایرکتوریهای حاوی فایلهای MP3 نیز میباشد، ابزار mp32ogg است که در توزیعهای مبتنی بر دبیان میتوانید آنــرا بــا استـفـاده از دستور apt-get install mp32ogg نصب نمایید. نحوه استفاده از این ابزار بسیار ساده است:
$ mp32ogg [Files...] [Directories...]
تنها نقطه ضعفی کـه این ابزار داراست، عدم توانایی در تبدیل فایلهایی است که در نام آنها فضای خالی (space) وجود دارد. برای برطرف کردن این نقطه ضعف میتوانید با یک اسکریپت کوچک همانند مثـــال زیـــر، فـضای خالی موجود در نام فایلهای موجود در یک دایرکتوری را اصلاح نمایید:
#/bin/bash
find . -type f -name "* *" -print |
while read name; do
na=$(echo $name | tr ' ' '_')
if [[ $name != $na ]]; then
mv "$name" $na
fi
done
میتوانید دستورات بالا را در یک فایل به نــام مثــلا rmspace ذخیره کـرده، آنرا در مسیر usr/bin/ کپی و مجوز اجرا به آن داده و در مواقع لازم از آن استفاده کنید:
# cp rmspace /usr/bin/
# chmod +x /usr/bin/rmspace
عملیات تبدیل عملیاتی است زمانبر کــه کـاملا وابسته به میزان قــدرت پــردازنده سیستم متغییر اســت. مـمـکن است برای تبدیل یک مجموعه بزرگ از فایلهای MP3 یا WAV مجبــور بـاشیـد چـنـد روز زمــان صــرف کـنـیـد. ایــن عـمــلیات در پــردازندههای بـــا کاشه کم مانند پردازندههای Celeron محصول اینتل و Duron محصول AMD بسیار بیشتر طول خواهــد کشید. تبدیل یک فایل حدود ۴ مگابایتی بر روی یک پردازنده Athlon 1333 Mhz تقریبا ۳۰ ثانیه به طول میانجامد.
با استــفاده از ابــزار oggenc قادر خواهید بــود تـــا فایلهای WAV را به OGG تبدیل و با oggdec برعکس این کار را انجام دهید.
نام OGG از چه بر گرفته شده است؟
سایت این پرسش برای شما پیش آمده باشد که نام OGG از چه بر گرفته شده است. ایــن نــام از نام شخصیتی به نام Nanny OGG در رمانهای Discworld نوشته Terry Pratchett گرفته شده است. [۷]
اطــلاعات کامــلتر در مـورد فرمــت OGG و مشخصات دقیق آنرا میتوانید از وب سایت رسمی آن [۳] و صفحه FAQ تهیه شده در این سایت دریافت کنید. [۸]
پخش کنندههای نرمافزاری OGG
تقریبا تمامی پخش کنـنـدههای نـرمافزاری ارائه شــده تـحــت سـیـستم عامل گنو/لینوکس قادر به پخش فایلهای OGG میباشند. بسیاری از نرمافزارهای تجاری ارائه شده برای سیستمعاملهای دیــگـر نیز قادر به پخش این فرمت هستند. ایست کاملی از این نرمافزارها را میتوانید در [۹] ببینید.
پخش کنندههای سختافزاری OGG
امروزه استفاده از پخش کنندههای موسیقی دیجیتال هـمـراه بسیــار رایــج شـــده است. به عنوان یک استفاده کننده از فرمت OGG، احتمالا این امر برای شما مهم است که پخش کننده شما توانایی پخش OGG را داشته باشد. جالب است بدانید برخی از پخش کنندههای بسیار معروف مانند ipod شرکت Apple از فرمت OGG پشتیبانی نمیکنند! البته این امر تا حدی اعتــراض بــرخی از کاربران را بر انگیخته است. (من هم دقیقا به همین خاطر از خریداری iPod Shuffle خودداری کردم!) از پخش کنندههای شرکــت مایــکــروسافت هــم نبــاید انتــظار پشتیبانی از این فرمت را داشته باشید. برخی از مدلهای ارائه شده توسط iRiver و Creative (که در بازار ایران موجود هستند) از این فرمـت پشتـیـبانی میکنـند. پخش کنندههای yepp محصــول سـامسونگ که به طور متنوعی در بازار ایران موجودند نیز به خوبی از ogg پشتیبانی میکنند. من شخصا از شنیدن سخنرانیهای ریـچـارد استـالـمـن بـر روی پـخـش کـنـنده YP C1Z خـود با فرمت OGG لذت فراوانی میبرم! :-)
منبع:http://www.irantux.com
ه پس از دوماه کار، پارسیکس گنو/لینوکس 0.75 برای عرضه آماده شد! این نسخه کاملترین و پایدارترین انتشار پارسیکس گنو/لینوکس تا کنون بوده و تعداد بسیار زیادی بهینه سازی در این نسخه نسبت به نسخه 0.70 صورت گرفته است. مانند ظاهر و جلوه جدید، سیستم نصب بسیار بهبود یافته با قابلیت ارتقاء نسخههای نصب شده فعلی پارسیکس گنو/لینوکس (برای اطلاعات بیشتر، راهنمای نصب را ببینید)، سیستم مدیریت خودکار ابزارهای ذخیره سازی USB، میزکار GNOME 2.12.2، هسته 2.6.14.5 بهینه شده برای i686 و k7، کتابخانه libc6 بهینه شده برای i686 با پشتیبانی از NPTL، محیط Xorg 6.9.0، صفحات Splash برای بوت و GRUB، مستندات آموزشی (راهنمای کاربری و راهنمای نصب)، بستههای بهروز رسانی شده مانند مجموعه اداری OpenOffice.org 2.0.0، بسته GIMP 2.2.10، مرورگر Firefox 1.5، پیام رسان Gaim 1.5.0، سیستم udev 0.080، ویرایشگر پارتیشن Gparted 0.0.9، ابزار نویسنده دیسک Gnomebaker 0.5.0، نمایشگر Evinve 0.4.0، مدیر بستههای نرمافزاری Synaptic 0.57.7.1، مدیر اطلاعات شخصی Evolution 2.4.1، سرویسگیرنده پست الکترونیکی Balsa 2.3.8، خبرخوانهای Pan 0.14.2.91 و Liferea 1.0، نمایش دهنده تصاویر GQview 2.0.1، ویرایشگر ویدئویی Kino 0.80، ویرایشگر صوتی GNUSound 0.7.4، پخش کننده ویدئویی Totem 1.2.1، سیستم حسابداری شخصی Grisbi 0.5.7 و... که تماما با مخازن دبیان Sid به تاریخ ۱۷ ژانویه ۲۰۰۶ هماهنگ شدهاند، واژهنامه چند زبانه xFarDic 0.7.4 و یک تصویر پس زمینه جدید. لیست کامل بستهها را اینجا ببینید. آنرا دریافت کرده، نصب کنید و لذت ببرید! لطفا فراموش نکنید که برای بهینه سازی پارسیکس گنو/لینوکس، به کمکهای شما نیازمندیم. پس نظرات و پیشنهادات خود را برای ما بفرستید، در لیست پستی ما عضو شوید و اگر مشکلی در آن دیدید، گزارش کنید. تصاویری از نسخه جدید را میتوانید در اینجا ببینید. در اینجا لازم میدانیم از کلیه دوستانی که در آزمایش و آماده سازی این نسخه به ما کمک کردند، قدردانی نماییم. دریافت (MD5):
منبع
برای هر کاربر گنو/لینوکس یا بطور کلی هر کاربر رایانهای که سیستمی بـا چند سیستمعامل دارد پیش میآیـد کــه بــه دلایل مختلف مدیر بوت سیستم [۱] دچار مشکل شده و سیستم امکان بــوت شــدن بــه سیستمعاملهای مختلف را از دست میدهد. این حالت به طور معمول زمانی بروز میکند کـه سیستمعامل جدیدی نصب میشود. متداولترین موارد، نصب یک نسخه از سیستمعاملهای ویندوز مایکروسافت یا نصب یک توزیع دیگر گنو/لینوکس بر روی سیستم است.
در مــورد سیستمعاملهای ویندوز بــه ایــن دلیــل کـه این سیستمعاملها امکان بوت چندگانه با سیستمعاملهایی غیر از خانواده سیستمعاملهای ویندوز مایکروسافت را ندارند، اختیار بوت سیستم را از مــدیر بوت گنو/لینوکس میگیرند. اما در مورد توزیعهای مختلف گنو/لینوکس، ممکن است این مشکل به دلایل متـفاوتی بروز کند. در این نوشته راهحلی برای رفع این مشکل و بازیابی تنظیمات یک مدیر بوت ارائه میکـنـیم. بــا وجــود ایـنـکه در سایتهای مختلف و به روشهای گوناگون راهحلهایی برای حل این مشکل ارائه شده اما به نظر میرسد ارائـه یـکـجـا و یـکـباره راهحل ایده بدی نباشد. گذشته از این، اضافه کردن یک راهحل به راهحلهای قبلی کار مضمومی نیست!
فرض بر این است که سیستم تنها یک هارد دیسک دارد و به عنوان مدیر بوت هم از GRUB استفاده میکند. سیستم را با یک هارد دیسک در نظر گرفتهام زیرا وجود بیش از یک هارد دیسک بر روی سیستم حالات بروز چنین مشکلی را متنوع و ارائه راهحل برای آن را پیچیده میکند. مدیر بوت GRUB هم به این دلیل انتخاب شده است که بیشتر توزیعهای جدید از این مدیر بوت استفاده میکنند. مدیر بوت GRUB امکانات متنوعی دارد و در نسخــههای اخـیــر کـمـتـر پـیـش آمده که در شناسایی سیستمعاملهای گوناگون دچار اشتباه شود.
از این مقدمات که بگذریم میرسیم به راهحــل؛ فرض کنید که شما یک توزیع گنو/لینوکس بر روی اولین پارتیشن منطقی [۲] هارد دیسک خود نصب کردهاید که مدیر بوت GRUB نصب شده بـــا این توزیع، کنترل بوت سیستم را بـرعهده دارد. به هر دلیل این مدیر بوت صدمه دیده و شما قصد احیای آن را دارید.
اولین کاری که باید انجام دهید این است که سیستم را بــا یــک دیسک زنــده بــوت کنید. من از پارسیکس [۳] استفاده کردم. اما تمام مراحل، غیر از یک قسمت، میبایست در سایر دیسکهای زنده هم به همین ترتیب باشد.
مشکلترین بخش کار و اختلافی کــه در دیسکهای زنــده گوناگون وجود دارد در ایـن بـخـش است. یعنـی در یافتن نام پارتیشنی که GRUB مورد نظر ما برای احیا، در آن پارتیشن نصب شده است.
به خاطر دارید کـه ما قصد احیای GRUB نصب شده بر اولین پارتیــشن منطقی [۲] روی هــارد دیسـک را داریــم. نــوع نامگذاری پارتیشنهای یک دیسک سخت IDE ما را به این نتیجه میرساند کـه نـام ایــن پـارتـیـشـن hda5 است یا چنین کاراکترهایی در نام پارتیشن وجود دارد. بــرای اطلاع از نــوع نــامــگـذاری پارتیشنهای هارد دیسک مقاله "نحوه نامگذاری پارتیشنها در لینوکس" [۴] را بخوانید. لینوکس سختافزارهای متصل شده به سیستم را در دایرکتوری dev ثبت میکند. بنابراین شما میبایست در این دایرکتوری بدنبال نام کامل پارتیشن مورد نظر خود یعنی hda5 باشید.
در دیسک زنده پارسیکس درون دایرکتوری dev نام پارتیشنهای دیســـک سخت در یـــک زیردایرکتوری [۵]به نام disk به چهار شکل و در چهار دایرکتوری ثبت شده است. که ما از دایــرکـتوری by-id استفاده میکنیم و در این دایرکتوری بدنبالpart5 میگردیم.

نام کامل hda5 مشخص شده است.
وقتی که نام کامل پارتیشن مورد نظر خود را یافتیم، بــا دســتـور mount آن را به دایرکتوری media/hda5/ متصل مینماییم. به عنوان مثال برای هارد دیسک سیستم من که در تصویر میبینید:
# mount /dev/disk/by-id/ata-Maxtor_4D040H2_D24H1D5E-part5 /media/hda5
در صورتی کــه بــرای پیدا کردن پارتیشن نصب شده خــود بـاز هم مشکل دارید، راه حل دیگری نیز وجود دارد. پارسیکس هنگام بوت تمامی پارتیشنهای دیسک سخت را شناســایی و در fstab اضافه میکنـد. بــا کلیک روی آیکون کامپیوتر بر روی میزکار میتوانید ببینید که چه پارتیشنهایی وجود دارد. با کلیک روی هرکدام خواهید توانست محتویات آنــرا دیده و سپس پارتیشن محل نصب خود را پیدا کنید (پارتیشنی خواهد بود که در آن تمامی شاخههای اصلی سیستم مانـنـد boot، dev، lib و... وجود دارند). پس از پیدا کردن پارتیشن ریشه، مجددا با کلیک راست بر روی آیکون آن که اینبار بر روی میزکار ایجاد شده است، آنرا unmount کرده و سپس دستور زیر را بصورت کاربر ریشه وارد کنید (فرض میکنیم پارتیشن ریشه همان hda5 میباشد):
# mount /dev/hda5 /media/hda5
حالا با دستور chroot مسیر media/hda5/ را به عنوان مسیر root جدید معرفی کنید:
# chroot /media/hda5
کار نزدیک به انجام است. فقط دو دستور دیگر باقی مانده:
# grub-install /dev/hda
# exit
GRUB نصب شده بر روی توزیع گنو/لینوکس موجود بر پارتیشن hda5 احیا شده است. توجه داشته باشید که فرض ما بر این است که لینوکس هارد دیسک IDE سیستم شما را با نام hda شناخته است. ممکن است لینوکس به دلایلی هارد دیسک IDE سیستم شما را hda نشناسد و مثلاً hdc شنــاسایی کــند. یا اینکه هارد دیسک سیستم شما از نوع IDE نباشد که دیگر خارج از بحث ماست. در این حالت بجای hda در دستور بالا باید نام هارد دیسک خود را بگذارید. این روش با توزیعهای دبیان، اوبونتو، پارسیکس و زوزه امتحان شده و موثر بوده است.
دیشب دوباره دیدمت اما خیال بود
تو در آنار من بشینی محال بود
هر چه نگاه عاشق من بی نصیب بود
چشمان مهربان تو پاک و زلال بود
پاییز بود و آوچه ای و تک مسافری
با تو چه قدر آوچه ما بی مثال بود
نشنید لحن عاشق من را نگاه تو
پرواز چشم های تو محتاج بال بود
سیب درخت بی ثمر آرزوی من
یک عمر مانده بود ولی آال آال بود
گفتم آمی بمان به خدا دوست دارمت
گفتی مجال نیست و لیکن مجال بود
یک عمر هر چه سهم تو از من نگاه بود
سهم من از عبور تو رنج و ملال بود
چیزی شبیه جام بلور دلی غریب
حالا شکست وای صدای وصال بود
شب رفت و ماه گم شد و خوابم حرام شد
اما نه با خیال تو بودم حلال بود
مریم حیدر زاده